Ескерткіштер ел тарихы

Жалпыұлттық деңгейде «Мәдени мура» бағдарламасын жасау бұдан бес жыл бурын, 2003 жылы Елбасының Қазақстан халқына Жолдауынан бастау алған болатын. Содан бері кезең-кезеңмен бағдарламалар түзіліп, көптеген іс-шаралар жүзеге асты. Ал, 2007 жылдан бері еліміздегі тарихи-мәдени маңызы бар ескерткіштерді қалпына келтіру жұмыстары жүйелі де жедел жүріп, оқулықтар мен әдеби кітаптар шығарылды. 2007-2009 жылдарға арналған өңірлік бағдарлама да осы істердің жалғасы.

Жаңай - Саназар әулие (Санекем) (туғанына 250 жыл)

Ия, көріпкелдер, паиғамбарлар, сәуегейлер, атақты сынықшы емшілер адамзат ғұмырымен бірге жасасып келеді.Олардың іздері мифтер мен аңыз-ертегілерде сайрап жатыр. Қазақ халқының ұрпақтан-ұрпаққа жалғасқан, қилы кезеңдерде дес бермеген асыл қасиеттері бар. Бабаларымыздың даналығын, қабілетін танытатын, жан, тән саулығын сақтаған, осы бір адамгершілік имандылыққа толы халықтық ғылым бірде биіктеп, бірде аласарып толқындаған күй кешті. Әсіресе соңғы ғасырда бұрын құлақ естіп, көз көрмеген зұлматқа, қуғынға ұшырады.

АРМАНДА КЕТКЕН БІР АРЫС...

Ұланғайыр жер мен ұлтанды елді езгіде ұстап, өзінің отарлау саясатын арсыздықпен жүргізген патша үкіметі қазақтың небір марғасқа ұлының қанын сорып, жанын қыйған аждаһа құрылым болғандығы бүгін көпшілікке аян. Тіршілік иесіне берген жанын алуға Алланың өзі ғана ықтиярлы, алайда, дін атаулыны мансұқтап, оның өкілдерін жау ретінде жазалаған отаршылдар ойраны талайды тентіретіп, талайдың тұқымын құртқан еді. Солардың бірі - қазақтың дарынды ұлы, дін және қоғам қайраткері, инженер-геолог ғалым, емші, ағартушы Оразмағанбет Тұрмағанбетұлы болатын.

КӨНЕ ТҮРКІ ЖАЗБА ЕСКЕРТКШТЕРІ – ҰРПАҚ ҚАЗЫНАСЫ

Ұрпақган-ұрпакқа мұра болған руникалық жазба ескерткіштер (VIII іт.) қазақ және өзге түркі халықтарыньщ көне дәуірде мәдени деңгейінің өте жоғары болғандығын дәлелдейтін баға жетпес асыл қазына. Бүкіл әлемге танылған түркі руникалық жазбалары атақгы Егапет перғауындарының қорғандарынан табылған шумер жазуларымен дәуірлес болып келеді.

Сыры мол Сейсем ата

Ережеп (рамазан) айының 22 жаңасында, яғни үстіміздегі айдың 15-інші жулдызында бір топ Ата рухын құрметтеп, оның денесі дамыл тапқан орынды іздеушілер Сейсемге бет алдық. Топ құрамы бірыңғай Жары Назар балаларынан тараған ұрпақтар және араб өрнегінен аз-мұз хабары бар Қаржау Әбділлә мен осы жолдар авторы.

ЖАҚСЫДАН-ШАРАПАТ

Д.А. Қонаевтың Форт-Шевченкога сапары хақында

Осы қазаққа, исі Қазақстан жұртына 1950 жылдардан бергі тарихында бір перзенті бір кісідей еңбегін сіңірсе ол - Дінмұхаммед Ахметұлы Қонаев. Күні кеше ғана арамыздан кеткен, әлі топырағы суып үлгермеген бүл кісінін есімі қазақтың «Атадан үл туса игі, ата жолын қуса игі» делінетін өзек жарды көкейтесті бір арманының орындалу көрінісі.

Оразмұханбетнама жазыла жалғаса, жалғаса бермек

Маңғыстаудың қай атаулы тұлғасы да мені бей-жай қалдырып көрген жоқ. Ал, Оразмұханбет-Орекең (құжатта жазылған есімімен атағанды жөн көрдім. -Ә.С) болса сірә орны бөлек қой. Ол кешенді зерттеу тақырыбы. (Бұрын да болған, енді тіпті бола түседі). Бұл мәселеде менде қордаланған тәжірибе алдымен құжатты дерекке жүгіну. Орекең жайлы олар 1990 жылдары жоққа тән. 1986 жылы Ленинградқа барған сапарымда жанама деректер болмаса, тікелей өнжеулі ештеңе қолыма туспеді

ПІР БЕКЕТ

Мединада - Мұхаммед,
Түркістанда - Қожа Ахмет,
Маңғыстауда - Пір Бекет.

Бекет Ата Мырзағұлұлы шежірешілердің айтуына қарағанда 1750 жылы Жем бойындағы Ақмешітте орта шаруаның отбасында өмірге келіпті. Әкесі аруақты Адай Атаның алтыншы ұрпағы саналатын Мырзағұл еңбекқорлығымен елінің сыйына бөленген. ал анасы Жәния шешеміз ақылдылығымен ауыл-аймағының арасында қадірі асқан жандар болыпты. Атасы Жаналы да әділдігімен аты шыққан. азғана адайға ғана емес. қоныстас кіші жүз руларына танымал, беделді ақсақал болған көрінеді.

Страница 8 из 8