ТАҒЫ ДА ТОБАНИЯЗ ӘЛНИЯЗҰЛЫ ТУРАЛЫ

Тобаңның (Тобанияз Әлниязұлы) 1875 жылы туылып, 1930 жылы атылды деп жазылатынын естіп, біліп жүрміз. Бірақ үкім қашан орындалғаны, қайда жерленгені белгісіз. Мен де, Әбілқайыр інім сияқты, Тобаңның атын толық айтып, не жазып отыруды жөн көрмеймін. Себебі, әруағынан қорқам. Ол кісі жәй адам болмауы керек. Әкем ретінде де, менің ол кісінің атын атап отыруға құқым жоқ.

ҚАРАШ СҮГІР БАТЫР

Әруақ, ата-баба сыйлаған халқымыз "Жеті атасын білмеген жетесіз'' деп бекер айтпаған. Бұл әрине, жұрттан оқшаулану үшін емес, тегіңді білу үшін, олардың өмір сүрген заманын, сол заманның ауанын, адамын, олардың қылған іс-әрекетін білу үшін керек. Оларды біле отырып, қателігінен сақтанып, дұрысынан үйрену, үлгі алу үшін керек.

Из глубины веков (окончание)

Исследователи считают, что развитие простой стелы вплоть до позднесредневекового кулпытаса могло проходить различными путями. Кулпытас может воплощать в себе и идею коновязи — места, которое кочевник выбрал как место своей постоянной остановки, привязав здесь своего коня, и идею антропоморфного изображения (древние тюрки водружали на могилах умерших родителей каменные скульптуры воинов), которые могли трансформироваться в связи с исламскими запретами на поклонение изображениям живых существ.

Қазыналы түбектің мұнай шежіресі осылай басталған

Маңғыстау мұнайына – 50-жыл

Қазақстан аймағындағы бірінші мұнай бұрқағын Жем-Каспий серіктестігі Қарашүңгілдегі ұңғыдан алды. Ұңғы тереңдігі 40 м. Тәуліктік өнім 22-25 тонна. Мұнай Бакудікіне қарағанда көп жеңіл болып кәсіпкерлердің назарын бірден аударды. Бұл оқиға қазақ жеріндегі мұнай өндірудің басы болып саналды.

«Қара алтынға» толы қазыналы өлке

Елімізде «қара алтын» өндіру 20 жылдың ішінде жылдық мөлшерін төрт есеге көбейтті, ал әлемде бұл көрсеткіш бір жарым есеге ғана артып отыр. Мұнай нарығындағы мемлекеттің ғаламдық үлесі 10 пайызға өскендігі де хақ. «Қара алтынды» өндіру мен экспорттаудың әлемдік деңгейдегі жаңа орталығын Қазақстан дәйекті түрде қалыптастырып келеді. Ауыз толтырып айтарлықтай ауқымды шараға «Маңғыстау-мұнайгаз» АҚ-ның қосып отырған үлесі де зор. Маңғыстау мұнайы биыл 50 жылдық торқалы тойын атағалы отыр, бұл күнді де маңғыстаулық мұнайшылар зор жетістіктермен қарсы алуда.

Ержан хазірет

Ержан хазірет (1887-1966) Тәуелсіз елімізде еркіндіктің самал желі желпіп, жайлы лебі жеткеніне қуандық. Қуандық та есімізді жинап, өткен-өшкенімізді еске түсіріп, көп жылдар бойы қиюы қашып келген ақыл-ойымызды сергітіп, жаңаша қадамдар жасауға дәт ете бастадық. Сонда біздің ойымызда біз білетін Маңғыстаудың асыл-ардақтылары қайта оянып, олардың арасында обал мен сауаптың, имандылық пен қайырымдылықтың белгісіндей болып Ержан (Ермұханбет) хазіреттің бейнесі тұрды.

БАРЛАУДЫҢ ҚЫЗУ КЕЗЕҢДЕРІ

Маңғыстаудың жер асты кенін зерттеп игерген зор тұлғаның бірі - Нарен Орынбайүлы Имашев. Ол Мәскеу мұнай институтын 1934 жылы бітірген, Ақтөбе облысының түлегі еді. Сонда жеті жыл геология, - мұнай іздеу саласында «жұмыстанды. Ұлы Отан соғыс жылдары (1941-1947 жж.), мұнайдың қатаң керек кезінде Ембіге алынып Доссордың бас геологі, Ескене промысл директоры болып ойдағыдай іс бітірді.

Оразмағамбет мұралары туған жеріне оралды

Облыс әкімінің тапсырмасымен Иран жеріне биыл да сапарға аттандық. Бұл жолғы міндетіміз көп ұзамай 125 жылдық мерейтойы облыс көлемінде аталып өтілетін белгілі ғалым, үлкен діни қайраткер Оразмағамбет Тұрмағамбетулы туралы деректер жинау болатын. Өткен жылы барғанымызда ғалымның мұрағаттары сақталған баласы Ебжанның Маңғыстауға кетіп қалуына байланысты кездесе алмаған едік. Алдын-ала ағамызбен хабарласып әрі жолбасшы, әрі аудармашы қызметін атқаратын Нияз Тобыш ініміз екеуміз түн ортасында Тегеранға келіп қондық. Алдымыздан күтіп турған ағайынның көлігіне отырып, Бендер Түрікмен қаласына да келдік.